InterviewKantoren

Guy van Liemt over het rendement van geluk

Steeds meer mensen zien de invloed van geluk, welbevinden en kwaliteit van leven als een waardevolle dimensie binnen hun organisatie. Maar wat is geluk eigenlijk? En wat is het rendement van geluk? Ter gelegenheid van de officiële opening van de negentiende verdieping van Pharos was Guy van Liemt, directeur van de Erasmus Happiness Economics Research Organisation (EHERO), te gast om antwoord te geven op de vraag welke rol geluk speelt in een gezonde werkomgeving.

Wat is geluk?

Geluk is een breed begrip en kent verschillende betekenissen. Het is zowel een gevoel als een rationele afweging. Geluk staat niet altijd gelijk aan genot. Genot is tijdelijk, terwijl geluk duurzamer is en gaat over de kwaliteit van leven en levensvoldoening. Verdriet is daar onderdeel van — het hoort erbij en helpt zelfs dankbaarheid te vergroten.

Als je op geluk wilt sturen op de werkvloer, moet je niet inzetten op dingen die plezier bevorderen, zoals de voetbaltafel of vrijdagmiddagborrel. Of zoals Paul Verhaeghe hoogleraar klinische psychologie aan de Universiteit Gent stelt: “We genieten ons te pletter maar niemand is gelukkig.” Geluk gaat over een diepere voldoening op een fundament van veiligheid, welvaart, vrijheid, gezondheid en gelijkheid.

Als je op geluk wilt sturen op de werkvloer, moet je niet inzetten op een voetbaltafel of vrijdagmiddagborrel

Geluk per capita

Dit fundament is belangrijk. Het gemiddelde geluk van landen verschilt enorm. Nederland staat op de vijfde plek in de jaarlijkse World Happiness Report, onder koploper Finland, Denemarken, Noorwegen en IJsland. Onze hoge positie is vooral te danken aan het fundament waarop de Nederlandse samenleving is gebouwd: goede kwaliteit van de overheid, welvaart per hoofd van de bevolking, vrijheid om jezelf te kunnen zijn, goede geestelijke gezondheidzorg en gelijkheid tussen man en vrouw. Overigens vindt Van Liemt het onzinnig om te proberen in de top 3 van deze lijst te komen: “We moeten van geluk geen wedstrijd maken.” Maar we mogen wel kritisch zijn. Want ook al zijn we tamelijk gelukkig in Nederland, nog steeds geven 1,7 miljoen Nederlanders hun eigen geluk een onvoldoende. Zo zegt 14% van de Nederlanders vaak eenzaamheid te ervaren.

Geluk op de werkvloer

Werken wordt vaak gezien als noodzakelijk kwaad. Van Liemt ziet dat anders. Naast een inkomen zorgt werk voor contacten met anderen, een gevoel van voldoening, zingeving en trots. Toch komt lang niet iedereen bevlogen naar zijn werk. Mondiaal is dat slechts 13%. In Nederland is dat zelfs maar 9%. De belangrijkste pijlers om dit te veranderen zijn: autonomie in het uitvoeren van het werk, waardering voor prestaties, en verbinding met collega’s en het hogere doel van de organisatie.

In Nederland komt slecht 9% van de mensen bevlogen naar zijn werk

Vertrouwen betaal je terug met vertrouwen

Vertrouwen speelt een sleutelrol bij geluk op de werkvloer. Mensen die meer vertrouwen krijgen zijn gemiddeld gelukkiger en betalen dat terug met vertrouwen. Bij ING mogen medewerkers sinds kort een onbeperkt aantal vakantiedagen opnemen. Per saldo leidt dit ertoe dat ze gemiddeld slechts twee dagen per jaar meer vakantie opnemen dan wanneer er standaard precies 22 dagen worden gegeven.

Organisaties als families

Een ander voorbeeld dat Van Liemt geeft komt van Action. Een medewerker neemt na vele dienstjaren ontslag om ergens anders te gaan werken. Net in de maand tussen de twee aanstellingen wordt de medewerker ernstig ziek. In plaats van weg te kijken biedt Action de ex-medewerker een nieuw contract aan. Het vertrouwen en de oprechtheid die hieruit spreekt is van grote waarde. Niet alleen voor deze medewerker zelf, maar binnen het hele bedrijf. Want zoiets zingt rond. Organisaties zouden volgens Van Liemt als families moeten werken, waarbinnen de onderlinge verbondenheid groot en vertrouwen vanzelfsprekend is.

Waardes leiden tot waarde

Als je echt wilt sturen op geluk binnen een organisatie moet je kijken naar de work-life balance en sturen op levensvoldoening. Mensen willen weten waarom ze hun werk doen en aan welk doel dat bijdraagt. Dan raken ze ook bevlogen. Dit noemt Van Liemt de zingevingsfactor. Het maakt wel degelijk uit hoe je je geld verdient. Gek genoeg is het voor veel organisaties en directies moeilijk om antwoord te geven op wat de hoger liggende waardes zijn. Voor millennials is het werken aan een hoger doel helemaal belangrijk. Dit verklaart ook waarom sommige traditioneel favoriete werkgevers zoals banken en sommige multinationals steeds minder populair zijn bij aanstormend talent.

Meer geluk, hogere productiviteit

Uiteindelijk leidt geluk tot productievere organisaties. Gelukkige mensen werken met meer vertrouwen en creativiteit en presteren daardoor beter. Het ziekteverzuim daalt en het wordt gemakkelijker om personeel te vinden en langer vast te houden. Tot slot verloopt de samenwerking en communicatie beter en gaat de klanttevredenheid omhoog.

Naar aanleiding van een lezing van Guy van Liemt over het rendement van geluk op 1 november 2019 bij Pharos in Hoofddorp.

Reageer op dit artikel